OMFT bij mondademen, verkeerd slikken en ondersteuning bij orthodontie

OMFT, oftewel Oromyofunctionele Therapie, helpt kinderen, jongeren en volwassenen bij een gezonde mondhouding, ademhaling en slikfunctie. Wij begeleiden bij mondademen, tongpersen, afwijkend slikken en ondersteunen orthodontische behandelingen.

Afspelen

Herken je één van deze signalen?

Open mond houding: De lippen sluiten niet in rust, wat vaak samengaat met slappe lipspieren.
Mondademen: Ademen door de mond in plaats van de neus, wat de kans op verkoudheden vergroot.
Tongpersen: De tong duwt krachtig tegen of tussen de tanden tijdens het slikken of in rust.
Slissen: Een articulatiestoornis waarbij de tong tegen of tussen de tanden komt bij klanken zoals de 's' of 'z'.
Open beet en/of overbeet: Een gat tussen de tanden van de boven- en onderkaak door verkeerde tongdruk.
Duimen of langdurig speengebruik: Gewoonten die de stand van het gebit en de tongpositie negatief beïnvloeden.
Problemen rondom orthodontie: Tanden die na een beugelbehandeling weer verschuiven (relaps).

Wat is OMFT?

Oro-myofunctionele therapie (OMFT) is een gespecialiseerde oefentherapie gericht op het herstellen van het evenwicht tussen de spieren in en om de mond. Het doel is de neuromusculaire heropvoeding van de tong, lippen en kaakspieren om de functie van het gebit en de kaken te verbeteren. De basisgedachte is dat "vorm de functie volgt": een juiste spierfunctie zorgt voor een mooie, stabiele vorm van het gebit.

Mogelijke oorzaken?

Afwijkend mondgedrag kan ontstaan door verschillende factoren, zoals:

Habitueel gedrag: Langdurig duim-, vinger- of speenzuigen.

Medische factoren: Vergrote neusamandelen, allergieën of astma die neusademhaling bemoeilijken.

Anatomische beperkingen: Een te kort tongriempje (ankyloglossia) dat de beweeglijkheid van de tong beperkt.

Slappe spieren: Van nature zwakke gezichtsspieren.

Waarom behandelen belangrijk is

Het niet behandelen van afwijkende mondgewoonten kan leiden tot blijvende schade aan de kaakvorm en gebitsstand. Behandeling is essentieel voor:

Gezonde ademhaling: Het stimuleren van neusademhaling, wat de lucht filtert en verwarmt.
Preventie van ontstekingen: Goede lipsluiting voorkomt dat de mond uitdroogt en vermindert de kans op middenoorontstekingen.
Stabiele groei: Het voorkomen van smalle kaken en een Gotisch gehemelte.

Hoe verloopt OMFT?

Intake en onderzoek: We bespreken de hulpvraag en doen een uitgebreide anamnese.
Metingen (Meten is weten): Met instrumenten zoals de Force scale meten we objectief de kracht van de lip- en kauwspieren.
Slikanalyse: Met de Payne-techniek (fluorescerende pasta) maken we het slikpatroon zichtbaar om afwijkingen exact vast te stellen.
Oefenfase: Een traject van gemiddeld 15 tot 20 sessies waarin de juiste reflexen worden aangeleerd.
Automatisering: Het nieuwe mondgedrag wordt ingeslepen in het dagelijks leven, vaak ondersteund door het thuis dagelijks herhalen van oefeningen.

OMFT en orthodontie

De tong is een "levende beugel" die enorme krachten uitoefent op het gebit. Wanneer alleen de tanden recht worden gezet met een beugel, maar de verkeerde spiergewoonten (zoals tongpersen) blijven bestaan, zullen de tanden na de behandeling vaak weer scheef gaan staan. Een gecombineerde aanpak van OMFT en orthodontie verhoogt het succespercentage aanzienlijk en kan de behandeltijd verkorten

Wat doet een Myobrace?

Een Myobrace (trainer of mondtrainer) is een hulpmiddel dat soms gebruikt wordt binnen de OMFT-behandeling. Het helpt bij:

beter sluiten van de lippen
ademen door de neus
een goede tongpositie
het aanleren van een goed slikpatroon

De Myobrace werkt als ondersteuning naast de oefeningen die thuis gedaan worden. Vaak wordt de trainer één uur overdag en ’s nachts gedragen.
Er bestaan verschillende soorten trainers, passend bij de leeftijd en de ontwikkeling van het gebit. We kijken altijd samen of een Myobrace nodig en geschikt is.
Soms wordt een Myobrace gecombineerd met orthodontie om de kans te verkleinen dat tanden later weer verschuiven.

Let op: een Myobrace wordt meestal niet vergoed door de zorgverzekeraar.

Voor wie is OMFT geschikt?

OMFT is geschikt voor patiënten van alle leeftijden (0 tot 100+ jaar).

Kinderen (6-8 jaar): De meest effectieve leeftijd, omdat de tanden wisselen en gewoonten nog niet volledig zijn ingesleten.
Volwassenen: Bijvoorbeeld bij kaakklachten (TMD), slaapapneu (OSA) of ter voorbereiding op een kaakoperatie.

Wetenschappelijk onderbouwde aanpak

De effectiviteit van OMFT wordt steeds sterker onderbouwd. Een scoping review uit 2025 toont aan dat 86% van de primaire studies positieve resultaten rapporteert. Hoewel grootschalige trials nog nodig zijn, wordt de gecombineerde inzet met orthodontie en chirurgie momenteel als zeer plausibel en klinisch waardevol beschouwd.

Veel gestelde vragen over OMFT

Wordt het vergoed? Ja, OMFT valt onder logopedie en wordt vergoed vanuit de basisverzekering (voor volwassenen geldt het eigen risico).
Hoe lang duurt het? Gemiddeld zijn er 15 tot 20 behandelingen nodig.
Zijn hulpmiddelen nodig? Soms adviseren we een Myobrace of trainer om de lipkracht te vergroten, deze worden meestal niet vergoed.

Twijfel je of OMFT passend is?

We denken graag met je mee over klachten rondom mondademen, slikken, tongpositie en orthodontie.

Gebruikte bronnen

Wetenschappelijke Artikelen en Scoping Reviews

Helderop, P. (2021). Afwijkend mondgedrag vereist een multidisciplinaire aanpak. Tandartspraktijk, (7).
Stefani, C. M., de Almeida de Lima, A., Stefani, F. M., Kung, J. Y., Flores-Mir, C., & Compton, S. M. (2025). Effectiveness of orofacial myofunctional therapy in improving orofacial function and oral habits: a scoping review. Canadian Journal of Dental Hygiene, 59(1), 38-133.
Verlinden, B. P. M., & Helderop, P. (2010). Oromyofunctionele therapie (1): Belastend of belovend? Logopedie en Foniatrie, december 2010.
Verlinden, B. P. M., & Helderop, P. (2011). Oromyofunctionele therapie (2): Meten is weten. Logopedie en Foniatrie, 2011.

Klinische Analyses en Richtlijnen

Nederlandse Vereniging voor Logopedie (NVLF). (2025).Herziening van de Kwaliteitscriteria 2025-2030 [In: Geplakte tekst].

Vakbladen en Educatieve Publicaties

Greven, M. (2023, 20 november). OMFT, wat is dat? Dentista Magazine.
OMFT.info. (2024).Publicaties: Overzicht van artikelen over oro-myofunctionele therapie.
OMFT.info. (2022, 8 januari).Wetenschappelijke artikelen belichten OMFT.

Vergoedingen en Tarieven (2026)

Fernandes, A. (2025, 8 november).Vergoeding Logopedie 2026: Zorgverzekering en voorwaarden. Zorgverzekering Vergelijken.